Brothers in arm
“Brothers in arm” - Chiến Hữu - một khi ai đã nghe nó thì sẽ dễ dàng liên tưởng đến bài thơ nhẹ nhàng nào đó do giai điệu qúa đẹp của nó. Nhưng sức sống của Brothers In Arm không nằm hoàn toàn ở đấy! Phải nói như thế nào nhỉ, nó làm tôi nhớ đến bài Đồng Chí của Chính Hữu. Thật lạ kỳ, ở hai không gian, hai thời gian, hai nền văn hóa khác biệt nhau nhưng vẫn tồn tại một cảm xúc chung cho một chủ đề nóng bỏng của nhân loại hay cũng là nỗi đau muôn thuở của lịch sửloài người: Chiến tranh!
“Brothers in arm” - Chiến Hữu - một khi ai đã nghe nó thì sẽ dễ dàng liên tưởng đến bài thơ nhẹ nhàng nào đó do giai điệu qúa đẹp của nó. Nhưng sức sống của Brothers In Arm không nằm hoàn toàn ở đấy! Phải nói như thế nào nhỉ, nó làm tôi nhớ đến bài Đồng Chí của Chính Hữu. Thật lạ kỳ, ở hai không gian, hai thời gian, hai nền văn hóa khác biệt nhau nhưng vẫn tồn tại một cảm xúc chung cho một chủ đề nóng bỏng của nhân loại hay cũng là nỗi đau muôn thuở của lịch sửloài người: Chiến tranh!
Là thế hệ sinh ra và lớn lên trong hòa bình, nhưng tôi và cả chính bạn nữa giờ đây vẫn đang hằng ngày, hằng ngày chứng kiến những điều thảm khốc ấy đang diễn ra khắp nớI trên thế giớI này. Với nỗi đau chung ấy thì không thể có một cách biểu đạt gì hay loại hình nghệ thuật nào của nhân loại có thể diễn tả hết được vềnó. Riêng tôi, kẻ tự cho mình là một gã có chút máu rock, thích cái bụi bặm cũng như những suy nghĩ trăn trở của nó, xin được biểu đạt điều ấy bằng một chất liệu & không gian riêng của rock nhưng cũng là của chung những tâm hồn mang chút thành thật - Anti-war !
Tiếng keyboard nền mở đầu vang lên, tiếng sấm chớp, tiếng mưa rền rĩ mang chúng ta đến với những ngọn núi cao nơi quanh năm sương mù che phủ, nơi những cuộc hành quân ngày đêm vẫn diễn ra vì một lý do nào đó không gì ngoài khác sự chiếm đoạt và huỷ diệt. Và tiếng solo guitar chậm rãi cất lên, vớI chủ âm buồn G#m, nó như những giọt mưa nhẹ nhàng xối vào lòng người nghe... Cái cảm giác mát lạnh & buồn thẳm bắt đầu xâm chiếm lấy tôi.
Vẫn lối khảy đàn chậm rãi như kiểu hát của chính anh - Mark Knopfler - người vẫn luôn trung thành với kiểu đàn độc đáo trong guitar rock, không cầm phím mà sử dụng trực tiếp ngón tay để khảy ngay cả khi solo - đã làm say đắm bao lớp người đến với rock, từ những người của thập niên 70-80 cho đến những kẻ hậu sinh như tôi, những kẻ vẫn mang một niềm đam mê bất tận cùng bao giai điệu guitar ngọt ngào.
Đời lính có gì nhỉ! "Ruộng nương anh gửi bạn anh cày, gian nhà không mặc kệ gió lung lay..." Bỏ mọi thứ sau lưng, họ lao vào cuộc chiến với những mệnh lệnh lạnh lùng của thượng cấp - Hủy diệt! Tiếng hát trầm đục của Mark thật truyền cảm, mỗi lần nghe anh hát mà tôi như một cậu bé được ngồi khoanh chân nghe người ông kể chuyện cho nghe vậy. Và từng lời của câu truyện được cất lên trong giọng hát thì thầm của ngườI ca sĩ:
“These mist covered mountains are a home now for me
But my home is the lowlands
And always will be.
Some day you'll return to your valleys and your farms,
And you'll no longer burn to be brothers in arm.”
“Màn sương mù phủ mờ những rặng núi giờ là nhà của tôi,
Nhưng vùng tôi ở là phía dưới kia kìa, và nơi đó mới mãi mãi là ngôi nhà thực sự của tôi.
Một ngày nào đó anh sẽ trở về với những thung lũng và nông trang của anh,
Và anh sẽ không còn phải làm một trong số những “chiến hữu’ kia nữa đâu!
Họ đã rời khỏi sự yên bình để bước vào cuộc chơi nghiệt ngã của số phận, của những trò ú tim chính trị, của những cái túi tham không đáy. Và cuộc chiến nào cũng thế, khi nó đã qua đi thì nỗi đau mà nó để lại là cho tất cả. Bao bà mẹ đã mất đi những người con, bao dân tộc mất đi quyền tự do, tự chủ, và bên cạnh đó bao người lính trở về với những ký ức ám ảnh khủng khiếp về cuộc chiến. Brothers In Arm cũng là một câu truyện trong số đó. Bài hát hát đã không đi thẳng vào những khía cạnh thường nhật như đau thương mất mát, tan vỡ, chia ly… của những cuộc chiến, mà nó kể cho ta nghe về một điều thiêng liêng khác đã tồn tại trong chiến tranh, và sẽ mãi tốn tại cùng nhân loại, đó chính là tình bằng hữu trong quãng thời gian khói lửa sống chết bên nhau, và khi cuộc chiến qua đi nó là một sợi dây tuyệt vời kết nối những hồi ức của qúa khứ, nỗi đau hiện tại & cũng là sợ dây kết nối tình thân ái trong tương lai.
"Through these fields of destruction
Baptism of fire
I've watched all your suffering
As the battles raged higher
And though they did hurt me so bad
In the fear and alarm
You did not desert me
My brothers in arms"
"Băng qua những chiến trường hủy diệt trong lần thử lửa đầu tiên
Tôi đã thấy tất cả những gì anh phải chịu đựng khi cuộc chiến càng đang khốc liệt.
Và dù rằng chúng đã hủy hoại tôi trong cơn sợ hãi và hoảng hốt
Anh đã không bỏ rơi tôi,
Chiến hữu của tôi"
Ký ức của người lính trong lần lâm trận đầu tiên dần hiện ra theo âm thanh đều đặn của nhịp trống, anh đã bị thương rất nặng, và trận đánh vẫn cứ diễn ra ác liệt, trong thời khắc nguy khó ấy đồng đội anh đã không bỏ anh lại, mà vẫn sát cánh sinh tử cùng anh. Vâng ! còn gì hạnh phúc hơn khi mà người ta sống được với nhau bằng cả tấm lòng và chỉ có tình bằng hữu thật sự mới cho con người ta sức mạnh cũng như nghị lực để làm được điều gian lao kia.
Tôi vốn là một kẻ Anti-war, luôn chống lại mọi lý lẽ biện minh cho một cuộc chiến, với tôi mọi cuộc chiến đều là bẩn thỉu, không nằm ngoài những toan tính thấp hèn của con người, Nhưng chưa bao giờ tôi phủ nhận những nét hào hùng bất khuất, hay những tình cảm thiêng liêng bất tử của người trai mà chỉ có thể có trong một cuộc chiến. Giữa ranh giới sống và chết, cái chất "Người" & "Con" luôn khẳng định được nó ! Bỏ rơi đồng đội trong cuộc chiến & hay bỏ rơi bạn bè trân đường đời đều là những điều nhục nhã tương tự nhau, và trong bài hát của chúng ta, chất "Người" đã khẳng định vị trí của nó, có khác gì đâu "... Đêm nay rừng hoang sương muối, nằm kề bên nhau chờ giặc tới, đầu súng trăng treo", cuộc sống là phù du, nhưng những khoảnh khắc của nó luôn làm nên sự bất tử, và ở đây, tình đồng chí là một trong điều thiêng liêng bất tử ít ỏi tồn tại sau một cuộc chiến. Điều an ủi tôi duy nhất khi phải tham dự cuộc chiến bẩn thỉu này chính là việc anh đã không bỏ rơi tôi.
Nếu bạn có dịp xem cái video clip của bài này, bạn sẽ thấy hình ảnh một qủa lắc đồng hồ nhỏ bé đong đưa trên mặt biển trong cơn bão ầm ầm vỡ tung đất trời. Nó như là biểu tượng của những điều thiêng liêng hiếm hoi tồn tại được cùng thời gian sau bao gian khó. Và cái góc quay của quả lắc cứ xoay dần cho đến khi nó đập thẳng vào... mặt bạn, như một lời cảnh tỉnh rằng đừng để những gì đã xảy ra như cuộc chiến này phải xảy ra thêm lần nữa.
"There's so many different worlds
So many different suns
And we have just one world
But we live in different ones"
"Có nhiều thế giới khác nhau, có nhiều mặt trời khác nhau
Và chúng ta chỉ có một qủa đất duy nhất
Nhưng chúng ta lại sống khác nhau"
Một triết lý đơn giản & qúa dễ hiểu. Chúng ta là những con người có quốc gia có vị trí địa lý riêng biệt, có nền văn hóa khác nhau, có tiếng nói ngôn ngữ, màu da khác nhau, và chúng ta cùng tồn tại trên trái đất chung này. Vậy tại sao chúng ta lại phải tiêu diệt nhau? Tại sao chúng ta phải áp đặt cho nhau những gì mà mình cho là "đúng đắn" cho những kẻ "yếu" hơn. Tôi còn nhớ lúc còn nhỏ, khi bắt đầu biết ngồi trước màn hình ti vi để xem tin tức và thời sự thế giới, hình ảnh cuộc chiến giành đất đai của người Palestin đã bắt đầu gieo cho tôi một câu hỏi tương tự như thế! Và một lần tôi có nghe một nhà bình luận chính trị đã thốt lên một câu "Thế kỷ 21 sẽ là thế kỷ của những cuộc chiến tôn giáo, sắc tộc& tư tưởng chính trị". Ôi! So mà nó đúng thế! Ngày nay, chiến tranh không còn đơn giản gắn liền chiến tranh với hình ảnh cướp bóc, mà nó còn là việc áp đặt văn hoá, huỷ diệt tính tự do trong ngay cả nhũng điều phải được xem là tự do nhất như tôn giáo, tư tưởng... Huỷ diệt và hủy diệt !
Brothers In Arm là bài hát nằm trong album cùng tên của Dire Straits, được phát hành vào tháng 4 - 1986. Tuy album ra đời trong thập niên 80 của những năm cuối thế kỷ 20, nhưng tính thời sự của nó vẫn như là ngay đây mà thôi. Cuộc chiến Balkan, Vùng Vịnh 1 & 2, hay cuộc chiến bằng gậy gộc và đá hàng ngày của những dân thường Palestin đối chọi với xe tăng và bom đạn của Israel cho từng tấc đất, hay những cuộc đảo chính đen tối ở châu Mỹ Latinh, những cuộc thanh trừng chủng tộc đãm máu ở châu Phi đói ngèo ... vẫn diễn ra quanh đây là những minh chứng sống động cho sự tồn tại phi lý đó. Hãy sống cuộc sống của “người”, mọi dân tộc đều có quyền bình đẳng như nhau đó là điều cơ bản nhất trong hiến chương của nhân loại này! 
Trong cái nền lyric âm u ấy, câu solo guitar như một điểm sáng vụt lên, không phảI là một câu solo dài và kỹ thuật, nhưng tiếng guitar thật trong trẻo khác xa với chất giọng khàn đục của Mark đã như xua tan đi những đám mây ảm đạm trên bầu trời đầy giông gió, đưa người nghe hướng đến một tương lai tươi sáng hơn. Một ước mong bình thuờng nhưng dường như vẫn là qúa xa vời trên trái đất này ! Có lẽ vì thế nên bài hát này được xếp cuối cùng trong album của nó, ừ, dù sao thì cuộc sống vẫn cần có chút hy vọng để người ta có thể vươn lên!
"Now the sun's gone to hell and the moon's riding high
Let me bid you farewell
Every man has to die
But it's written in the starlight and every line on your palm
We're fools to make war on our brothers in arms"
"Giờ đây khi ánh dương đã tắt và vầng trăng lên cao,
Cũng là lúc tôi nói lời từ biệt
Ai rồi cũng sẽ chết đi nhưng tình bằng hữu của chúng ta đã được viết vào những ánh sao
Và vào cả những hàng cọ anh trồng.
Thật là dại dột khi chúng ta đi chiến đấu chống lại nhau."
Cuộc chiến đã kết thúc, với những người lính, đau đớn sao khi chính cuộc chiến cũng đã kết thúc luôn cuộc đời họ, Hãy để tôi nói lời từ giã cùng anh, người đã ngã xuống hay những người vẫn đứng đây. Tình bằng hữa mà chúng ta đã cho nhau sẽ là bất tử, nó được viết vào những ánh sao, và vào cả những hàng cọ anh trồng. Nơi anh đã ra đi & nơi anh sẽ trở lại vẫn thế, nhưng những gì chúng ta chứng kiến đây sẽ mãi đi vào tâm trí của nhân loại này. Những vết nhơ lẫn nỗi đau sẽ không bao giờ gột rửa được, nhưng không vì thế mà ta nhớ đến cuộc chiến này vì những điều đau đớn ấy, hãy nhìn nó bằng con mắt của kẻ sáng suốt hơn và hãy nhớ "chiến tranh là dại dột."
Bài hát ngắn, nhưng nó cũng qúa đủ để người ta nhìn ra những nỗi đau của nhân loại này. Bằng cách tiếp cận một vấn đề cũ nhưng với một góc độ khác - Tình bằng hữu trong cuộc chiến của những người lính chung màu áo - Dire Straits đã dẫn chúng ta đi qua những bi kịch cũng như nhưng nét đẹp hiếm hoi trong cuộc chiến, một lần nữa nhắc chúng ta phải nhớ về những điều tàn khốc phi nghĩa của chiến tranh, hãy giữ gìn thế thế giới chung mỏng manh duy nhất này, đừng cho nó phải chứng kiến đau thương xảy ra thêm nữa.
Huyen (Theo nhacvietplus.vn) |
